<> Thiết kế những screen đẹp mắt thôi thì giờ đây không còn đủ nữa. Một UX UI designer giỏi thực sự là người suy nghĩ sâu sắc mỗi ngày về người dùng, mục tiêu kinh doanh và các vấn đề trong thế giới thực. Những nhà thiết kế xuất sắc không chỉ dựa vào năng khiếu. Họ xây dựng và duy trì những thói quen vững chắc. Chính những thói quen này định hình cách họ tư duy, cách họ làm việc và cách họ không ngừng cải thiện theo thời gian.
/1. Họ bắt đầu mọi thiết kế bằng sự đồng cảm với người dùng
– Những designer giỏi không thiết kế cho chính mình. Họ thiết kế cho người dùng. Mỗi ngày, các UX UI designer giỏi luôn cố gắng hiểu người dùng tốt hơn. Họ đọc phản hồi, quan sát hành vi và lắng nghe kỹ những vấn đề mà người dùng đang gặp phải. Họ tự hỏi những câu hỏi rất cơ bản như: chỗ này gây bối rối ở điểm nào, vì sao người dùng dừng lại, điều gì đang gây ra sự khó chịu.
– Ví dụ, khi thiết kế một ứng dụng giao đồ ăn, designer có thể quan sát cách người dùng đặt lại món. Nếu người dùng do dự hoặc bấm quay lại nhiều lần, đó là tín hiệu cho thấy có vấn đề. Thay vì đoán mò, designer sẽ nói chuyện trực tiếp với người dùng hoặc xem lại hành vi sử dụng.
/2. Họ phác thảo ý tưởng trước khi mở công cụ thiết kế
– Trước khi mở Figma hay bất kỳ công cụ UI nào, những designer giỏi luôn suy nghĩ bằng đôi tay của mình. Phác thảo là một thói quen hằng ngày. Có thể vẽ trên giấy, trên tablet hoặc bảng trắng. Mục tiêu không phải là đẹp, mà là rõ ràng.
– Một designer đang làm flow thanh toán có thể phác thảo năm layout khác nhau chỉ trong 10 phút. Một layout tập trung vào tốc độ, một layout tập trung vào sự tin cậy, một layout khác hướng đến sự tối giản. Chỉ sau giai đoạn suy nghĩ này họ mới chuyển sang thiết kế screen.
– Thói quen này giúp tiết kiệm thời gian và tăng khả năng sáng tạo. Nó cho phép designer khám phá nhiều hướng giải quyết nhanh chóng thay vì “yêu” ngay giải pháp đầu tiên. Ngay cả những designer senior cũng tiếp tục phác thảo mỗi ngày vì điều đó giúp tư duy luôn linh hoạt.
/3. Họ tạo prototype sớm và kiểm thử nhanh
– Những designer giỏi không chờ đến khi thiết kế hoàn hảo mới đem đi kiểm thử. Họ tạo ra những prototype đơn giản từ rất sớm và test ngay lập tức. Có thể chỉ là wireframe mức độ thấp hoặc các luồng có thể click. Mục tiêu là kiểm tra ý tưởng có hoạt động hay không, chứ không phải nó có trông bóng bẩy hay chưa.
– Ví dụ, khi thiết kế một ứng dụng đặt lịch cắt tóc, designer có thể tạo một prototype flow đặt lịch rất cơ bản và test với năm người dùng. Nếu người dùng gặp khó khăn khi chọn dịch vụ, luồng đó sẽ được chỉnh sửa ngay. Thói quen này giúp tránh những sai lầm lớn về sau. Sửa lỗi sớm luôn rẻ và nhanh hơn. Các công cụ thiết kế hỗ trợ prototype nhanh là một phần không thể thiếu trong công việc hằng ngày của UX UI designer.
/4. Họ tư duy theo user flow, không phải từng screen
– Designer kém thiết kế screen. Designer giỏi thiết kế hành trình.
– Mọi UX UI designer giỏi đều suy nghĩ về cách người dùng di chuyển từ bước này sang bước khác. Họ đặt câu hỏi như: người dùng đến từ đâu, họ mong đợi điều gì tiếp theo, và điều gì xảy ra nếu họ mắc lỗi.
– Ví dụ, đăng nhập không chỉ là một màn hình. Nó bao gồm quên mật khẩu, trạng thái lỗi, loading, thành công và thất bại. Những designer tư duy theo luồng sẽ tạo ra trải nghiệm mượt mà hơn.
– Thói quen hằng ngày bao gồm vẽ flow diagram, map user journey.
/5. Họ sử dụng design system một cách nhất quán
– Những designer giỏi không thiết kế lại button mỗi ngày. Họ sử dụng design system. Một design system bao gồm màu sắc, font chữ, khoảng cách, component và các quy tắc sử dụng. Nó tạo ra sự nhất quán cho toàn bộ sản phẩm.
– Ví dụ, nếu sản phẩm có ba loại button, designer sẽ luôn dùng đúng ba loại đó thay vì tạo thêm button mới. Điều này giúp giao diện sạch sẽ và quen thuộc.
– Designer cũng thường xuyên bảo trì và cải tiến design system. Khi cần một pattern mới, nó sẽ được thêm vào đúng cách và có tài liệu rõ ràng.
– Thói quen này giúp tiết kiệm thời gian, nâng cao chất lượng và giúp làm việc với developer dễ dàng hơn.
/6. Họ ghi chép và giải thích quyết định thiết kế rõ ràng
– Thiết kế tốt sẽ trở nên vô nghĩa nếu không ai hiểu nó.
– Những UX UI designer giỏi luôn ghi lại quá trình và quyết định của mình. Họ giải thích vì sao quyết định đó được đưa ra, vấn đề nào đã được giải quyết và những giả định nào đang tồn tại.
– Việc ghi chép được làm thường xuyên, không phải để đến cuối dự án. Thói quen này giúp tránh nhầm lẫn và lặp lại sai lầm. Nhiều designer sử dụng sổ ghi chép số hoặc tài liệu dùng chung để tổ chức mọi thứ.
/7. Họ thường xuyên xem và phân tích dữ liệu
– Thiết kế không chỉ là sáng tạo. Nó còn là phân tích. Những designer giỏi thường xuyên xem dữ liệu: tỷ lệ chuyển đổi, điểm rơi rụng, thời gian sử dụng và các mẫu hành vi người dùng.
– Ví dụ, nếu dữ liệu cho thấy người dùng bỏ dở form đăng ký ở giữa chừng, designer sẽ tìm hiểu nguyên nhân. Có thể form quá dài hoặc gây khó hiểu.
– Thói quen này giúp designer cải thiện thiết kế dựa trên bằng chứng, không phải ý kiến chủ quan. Chỉ cần xem dữ liệu mỗi ngày hoặc mỗi tuần cũng có thể mang lại những insight rất mạnh.
/8. Họ liên tục xin phản hồi
– Những designer mạnh không sợ feedback. Họ chia sẻ sản phẩm sớm với đồng đội và đặt những câu hỏi cụ thể: luồng này có dễ hiểu không, nội dung chữ có rõ ràng không, cảm giác tổng thể là nặng hay nhẹ?
– Họ không xem feedback là chỉ trích cá nhân mà là nhiên liệu để cải thiện.
Ví dụ, thay vì hỏi ý kiến chung chung, designer có thể đăng layout mới lên kênh team và chỉ hỏi một câu hỏi cụ thể.
– Thói quen này giúp tăng khả năng hợp tác và giảm điểm mù trong tư duy.
/9. Họ học hỏi mỗi ngày
– Xu hướng thiết kế, công cụ và kỳ vọng của người dùng thay đổi rất nhanh.
Những UX UI designer giỏi học hỏi hằng ngày. Họ đọc bài viết, nghiên cứu sản phẩm khác, thử công cụ mới và luyện tập kỹ năng.
– Một số designer làm bài tập nhỏ mỗi ngày như redesign 1 screen đơn giản hoặc phân tích một app họ dùng thường xuyên. Người khác xem tutorial ngắn hoặc đọc case study.
– Điểm mấu chốt là sự đều đặn. Mỗi ngày học một chút sẽ tạo ra nền tảng chuyên môn rất sâu theo thời gian.
– Việc học không chỉ xoay quanh visual mà còn bao gồm tâm lý học, accessibility, viết nội dung và hiểu biết về kinh doanh.
/10. Họ bảo vệ sự tập trung và khả năng sáng tạo
– Thiết kế đòi hỏi tư duy sâu. Những designer giỏi chủ động bảo vệ sự tập trung của mình. Họ dành thời gian cho những khoảng làm việc không bị gián đoạn. Họ giảm thông báo và tránh đa nhiệm khi đang thiết kế.
– Họ cũng quan tâm đến sức khỏe tinh thần. Nghỉ ngắn, đi bộ và suy ngẫm giúp duy trì sự sáng tạo.
– Ví dụ, nhiều designer rời khỏi màn hình khi bị bí ý tưởng. Một cuộc đi bộ ngắn thường mang lại giải pháp tốt hơn là ngồi ép bản thân suy nghĩ. Thói quen này giúp tránh kiệt sức và giữ chất lượng thiết kế ở mức cao.
/Lời kết
– UX UI design không phải là câu chuyện của tài năng hay công cụ hào nhoáng. Nó là câu chuyện của thói quen. Những designer phát triển nhanh và tạo ra sản phẩm có ý nghĩa là những người biết thực hành sự đồng cảm, tư duy sâu, kiểm thử sớm, ghi chép rõ ràng và học hỏi không ngừng.
– Chỉ cần bạn áp dụng một vài thói quen trong số này vào sinh hoạt hằng ngày, tư duy thiết kế của bạn sẽ tốt hơn, công việc trở nên rõ ràng hơn và sự tự tin của bạn với tư cách một designer sẽ tăng lên.
– Thiết kế là một sự rèn luyện mỗi ngày. Và chính thói quen là thứ biến sự rèn luyện đó thành sự tinh thông.
